Kolombiya Kahveleri

Kahve Varyeteleri / Çeşitleri

Kahve bitkisinin yetiştirildiği topraklara göre ayrılır. Kahvenin karakterinde iklim, hava, toprak ve yükseklik kadar, bitkinin yetiştirilmesi ile ilgili alışkanlıklar, gelenekler ve farklılıklar da önem taşır.

Kahve bitkisinin yetiştirildiği başlıca ülkeler aşağıdaki gibidir;

Brezilya, Kolombiya , Kosta Rika, Guatemala, Hawaii, Hindistan, Jamaika, Java, Kenya, Meksika, Panama, Papua Yeni Gine, Peru, Sulawesi, Sumatra, Tanzania, Yemen

Kolombiya

Kolombiya And dağları ile güneyden kuzeye doğru uzanan üç kısıma ayrılmıştır. Kahve ise bu üç bölgeye ilaveten kuzeyden başlayan ve birçok kabilenin organik ve dair trade sertifikalı üretim yaptığı Sierra Nevada de Santa Marta bölgesinde yetiştirilir.

Ülkenin bu sıra dağlarında kuzey-güney, batı-doğu arasında bir çok mikro iklim söz konusudur. Bu çeşitlilik altında kahve yetiştirilen topraklarda 2 hasat zamanı vardır. Principal (Ana hasat) ve Mitaca (Ara hasat). Kuzeyde ana hasat kasım ayında, ara hasat ise mayıs ya da haziran aylarında yapılırken, güneyde ise ara hasat kasımda, ana hasat ise mayıs-haziran aylarındadır. (Tam tersi)

Colombia Caturra ve Timor varyetelerinin hibritleridir. Bu iki tip de aile ağacında Robusta bulunan, hastalığa karşı dayanıklı, verimli ve üretim miktarına göre çok yüksek bir kaliteye sahip çekirdeklerdir.

Birçok üretici kendi çiftliğinde su değirmenlerine, küspe makinesine, fermentasyon tankı ve yıkama için suya sahiptir. Toplanan kahve genellike öğle saatlerinde küspe makinesine atılır (Meyvesi ayrıştırılır), geceleri fermentasyona bırakılıp sonrasında kabartılmış tarla yüzeylerinde kurutulur.

Bu süreçlere bizzat müdahale edebilen üreticiler, daha yüksek kalitede sonuç alabilmek için fermentasyon, kurutma ve çeşitliliğe dair her hasat zamanında farklı denemeler yapmaktadır.

Kolombiya kahveleri, bahsi geçen mikro iklimler ve işleniş yöntemi farklılıkları sebebiyle aroma anlamında birçok farklılık gösterir.

Üreticiler haftaiçi günlerde kahveyi toplayarak işler, cumartesi günleri de şehir merkezinde satışa çıkartır.

Üretim

Kolombiya uzun yıllar boyunca yıkama ile işlenmiş kahve üretiminde bir numara, genel üretimde ise Brezilya’dan sonra ikinci büyük üretici konumundaydı. 2000 yılında Vietnam’ın üretiminin gerisinde kalmış ve 2008 yılındaki Roya salgını sebebiyle üretim miktarı çok ciddi anlamda düşüş yaşamıştır.

Bugün yıllık 10 milyon çuval ile, üretim miktarı en yüksek olan 5 ülke arasında yer almaktadırlar.

1200-2000metre rakımda toplamda 600,000 üzerinde çiftlik ve üretici mevcuttur.

Aroma

Kolombiya kahvelerinde yukarıda bahsi geçen sebepler nedeniyle çok yüksek oranda çeşitlilik söz konusudur ancak ana karakteriyle büyük taneli, zengin aromalı ve çikolata aromaları barındıran, yüksek asitlilikte ve çok özel yoğunlukta kokulara sahiptir. Genel anlamda aromalar tropik meyveler, vanilya, çikolata ve karameldir.

Varyeteler

Kolombiya’da en çok adı geçen Arabica çeşitleri ise aşağıdaki gibidir;

Typica, Caturra, Colombia, Bourbon, Maragogype, Mundo Novo, Tabi ve Castillo’dur.

Typica

Typica

Kolombiya da dahil olmak üzere birçok ülkede ilk yetiştirilen kahve çeşididir. İlk olarak Yemen’de yetiştirilen konik bir şekle ve kısa saplara sahip olan, bu sebeple de düşük verimliliğe sahip olan bir türdür. Meyveleri koyu ve uzundur. 1970 yılında üretim Caturra ile yer değiştirmiştir. Bu tip daha üretken genlere sahiptir. Typica bugün Kolombiya’nın toplam üretiminin %25 kadarını oluşturmaktadır.

Caturra

Caturra

Bourbon varyetesinin doğal mutasyonu sonucu oluşan Caturra, Brezilya’da Minas Gerais bölgesinde keşfedilmiştir. Boyutunun küçük olması sebebiyle cüce Bourbon olarak da anılan bu kahve, Bourbon’dan daha fazla ve daha kısa saplara sahiptir. Bu sebeple aynı alanda daha fazla meyve verebildiği için Bourbon’a göre daha verimlidir. (Hektar başına ağaç yoğunluğu) Bu çeşit ilk olarak 1952 yılında Kolombiya’da tanıtılmış ve 1960 yılından itibaren üreticiler tarafından yoğun ilgi görmüştür. Kolombiya’daki günümüz üretiminin %45 kadarı bu çeşide dayanmaktadır.

Colombia

colombia

Caturra ve Timor varyetelerinin çapraz aşılanması ile oluşmuş bir hibrittir. Cenicafe organizasyonu tarafından temin edilmekte, yüksek verimlilikli ve hastalıklara karşı dayanıklı bir türdür. İlk defa 1982 yılında kullanılmıştır. Catimor’un aksine bu tip bileşenlerden oluşmuş ve karışık birçok farklı soya sahiptir.
Daha az rastlanan varyeteler;

Bourbon

bourbon

Reunion adasından doğan bu varyete Typica’nın doğal mutasyonu sonucu elde edilmiştir. Gövde ve dalları arasındaki açı daha dar olduğundan Typica’dan daha az konik meyvelere sahiptir. Typica’ya göre daha yoğun dallı bir yapısı olduğu için de verimliliği yaklaşık %20-30 daha yüksektir.Meyveleri daha küçük ve yoğundur. Bu avantajları sebebiyle Orta Amerika ve Brezilya’da Typica’nın yerini almıştır. Kolombiya’da ise küçük meyveleri sebebiyle popüler olamamıştır.

Maragogype

Maragogype

Portekiz’de 1959 yılında yaratılmıştır. Bu çeşit Caturra ve Timor hibritlerinin çapraz aşılanması ile verimliliği ve dayanıklılığı arttırmak üzere hazırlanmıştır. Brezilya’da yaygın olarak yetiştirilmektedir. Kolombiya’da ise yaygın değildir.

Mundo Novo

Mundo novo

Typica ve Bourbon’un karması bir doğal hibrittir. İlk defa 1950 yıllarında Brezilya’da bulunmuştur. Typica ve Bourbon’a benzerlik gösterir ancak daha verimlidir. Kolombiya’da ticari anlamda söz edilecek değerde bir üretimi yoktur.

Tabi

Typica, Bourbon ve Timor hibritlerinden türetilmiş bir çeşittir. Cenicafe tarafından temin edilmektedir. 2002 yılında tanıtılmıştır ve Typica ile Bourbon gibi uzun boylu, uzun dallara sahip benzer bir türdür. “Tabi” ismi Guambino (Kolombiya kabilesi) dilinde “iyi” anlamına gelir.

Castillo

Castillo

Cenicafe organizasyonunun en yeni varyetesidir. Hibrit bir çeşit olan Castillo, yüksek verimliliğe ve ülke genelindeki bütün topraklara ve mikro iklimlere adapte olabilme yeteneğine sahiptir. Hastalıklara karşı ise dayanıklılığı yüksektir.

Referanslar;

  • www.cafeimports.com
  • www.stumptowncoffee.com

Tags: , , , , , , , , , , , ,


About the Author

Kahve Candır

Düşkünlerine özel kahve blog sitesi



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑